Biuletyn #6: marzec 2026

Przedwiośnie

Zanim ogród ponownie się zazielenił, trzeba było przygotować dla niego dobry grunt. Nie tylko ten pod uprawy.

Ogród Pod Gwiazdami przed rozpoczęciem sezonu
fot. Kuba Kulesza

Zaczynamy od rozmowy

Choć zimą ogród odpoczywał, przygotowania do nowego sezonu trwały już od stycznia. Spotkaliśmy się w Obserwatorium Astronomicznym, żeby podsumować pierwszy, eksperymentalny rok działania i porozmawiać o tym, jak Ogród Pod Gwiazdami powinien funkcjonować w przyszłości.

Było o czym rozmawiać. Pierwszy sezon przyniósł nam nie tylko mnóstwo warzyw, spotkań i dobrych wspomnień, lecz także wiele praktycznych doświadczeń. Dowiedzieliśmy się, czego potrzebują osoby uprawiające parcele, jak wiele pracy wymaga prowadzenie wspólnej farmy oraz które sprawy najlepiej rozwiązywać razem.

Z tych rozmów stopniowo wyłonił się model działania ogrodu w nowym sezonie.

Ogród, który współtworzymy

W marcu spotkaliśmy się ponownie, tym razem online, aby przedstawić plan na nadchodzące miesiące. Ogród będzie działał w układzie obejmującym Operatora, Radę Ogrodu, Farmę Społeczną oraz Ogród Parcelowy.

Każdy z tych elementów pełni inną rolę. Operator odpowiada za kwestie formalne i organizacyjne. Rada Ogrodu ma pomagać w rozwiązywaniu codziennych spraw i reprezentować społeczność. Na parcelach rozwijają się indywidualne pomysły ogrodników i ogrodniczek, a Farma Społeczna pozostaje przestrzenią wspólnej pracy, nauki i dzielenia się przyszłymi plonami.

Rozpoczęliśmy także nabór osób zainteresowanych udziałem w pierwszej Radzie Ogrodu. To kolejny krok w stronę miejsca, którego społeczność nie tylko używa, ale też stopniowo bierze odpowiedzialność za jego rozwój.

Pierwsze sadzenie

Na prawdziwe rozpoczęcie sezonu nie trzeba było długo czekać. W połowie marca spotkaliśmy się na Farmie Społecznej, aby posadzić krzewy owocowe.

Sadzenie krzewów owocowych na Farmie Społecznej
fot. Kuba Kulesza

Była to pierwsza w tym roku okazja do wspólnego działania, a zarazem próba nowego sposobu organizacji pracy na farmie. Chcemy, żeby mogły angażować się w nią wszystkie chętne osoby — niezależnie od tego, czy mają już duże doświadczenie ogrodnicze, czy dopiero uczą się odróżniać motykę od grabi.

Krzewy potrzebują trochę czasu, zanim zaczną przynosić owoce. W pewnym sensie podobnie jest ze społecznością ogrodu. Najpierw trzeba się spotkać, zrobić coś razem i nauczyć się ze sobą współpracować. Plony przychodzą później.

Co posadzić i gdzie?

Pod koniec marca odbyły się otwarte warsztaty z planowania upraw na parcelach, prowadzone przez Kasię Wysocką.

Warsztaty z planowania upraw w ogrodzie
fot. Dawid Prząda

Rozmawialiśmy o tym, jak rozmieścić rośliny, uwzględniając ich potrzeby, dostępne miejsce i sąsiedztwo innych gatunków. Dobre planowanie pozwala lepiej wykorzystać niewielką parcelę, ale może też oszczędzić w sezonie sporo pracy i kilku ogrodniczych rozczarowań.

Warsztaty miały otwartą formułę. Do ogrodu mogły dołączyć również osoby spoza naszej społeczności. Chcemy, żeby Pod Gwiazdami było nie tylko miejscem uprawy warzyw, lecz także przestrzenią wymiany wiedzy i zdobywania praktycznego doświadczenia.

Pogoda ma własny plan

Na ostatnią sobotę marca zaplanowaliśmy także siew grochu i bobu na minifarmie. Ziemia została przygotowana, narzędzia czekały, a plan uprawowy był gotowy.

Pogoda postanowiła jednak przypomnieć nam jedną z najważniejszych zasad ogrodnictwa: nie wszystko zależy od człowieka. Nie udało się zrealizować całego planu, dlatego część siewów musieliśmy przenieść na kwiecień.

Nie zniechęciło nas to. W końcu sezon dopiero się zaczynał, a przed nami było jeszcze mnóstwo okazji do kopania, siania, sadzenia i zmieniania planów w ostatniej chwili.

Warsztaty z planowania upraw w ogrodzie
fot. Dawid Prząda

Przed nami wiosna

Marzec zakończyliśmy z nowym modelem działania, pierwszymi krzewami na farmie i głowami pełnymi planów. Równolegle trwały przygotowania formalne do uruchomienia kolejnego sezonu, podpisywania umów i przyjęcia nowych osób.

W ogrodzie nadal dominowały odcienie brązu, a pogoda nie zawsze zachęcała do zdejmowania zimowych kurtek. Było już jednak widać, że Pod Gwiazdami powoli budzi się do życia.

Kalendarium wydarzeń

21 stycznia
Spotkaliśmy się w Obserwatorium Astronomicznym, aby porozmawiać o organizacji kolejnego sezonu i przyszłym modelu działania ogrodu.

9 marca
Odbyło się przedsezonowe spotkanie online. Przedstawiliśmy plan działania oraz układ obejmujący Operatora, Radę Ogrodu, Farmę Społeczną i Ogród Parcelowy.

14 marca
Spotkaliśmy się na pierwszych pracach w ogrodzie i posadziliśmy krzewy owocowe na Farmie Społecznej.

28 marca
Odbyły się otwarte warsztaty z planowania upraw na parcelach. Zaplanowany siew grochu i bobu musieliśmy częściowo przełożyć ze względu na warunki pogodowe.

Społeczny Ogród Parcelowy "Pod Gwiazdami" finansowany jest z Programu Interreg Europa Środkowa 2021-2027. logo Interreg, logo cofarm4cities i lLogo ZZM Interreg